Veel mensen vragen het me tijdens trainingen of kennismakingssessies: âIs meditatie eigenlijk hetzelfde als mindfulness?â
Het korte antwoord is: nee â maar ze zijn wel nauw met elkaar verbonden.
Wat is mindfulness?
Mindfulness is in de eerste plaats een staat van zijn: een wakkere, ontspannen en bewuste aanwezigheid in het huidige moment.
Het is de kwaliteit van opmerkzaamheid waarmee we onze ervaring â gedachten, gevoelens, lichamelijke sensaties â mild en zonder oordeel opmerken.
Dat klinkt eenvoudig, maar wie het probeert, merkt snel dat onze aandacht wispelturig is.
We worden constant afgeleid, opgeslorpt door gedachten, emoties of gebeurtenissen.
Zoals toen er tijdens mijn opname een brand uitbrak in de straat achter mijn huis â onmiddellijk ging mijn geest in een alerte, gespannen modus. Dat opmerken van die verandering in mijn aandacht, dĂĄt is ook mindfulness.
Mindfulness is dus niet alleen iets dat je hebt, maar ook iets dat je traint.
Door regelmatig te oefenen â in meditatie, maar ook in kleine momenten doorheen de dag â leer je je aandacht steeds opnieuw terugbrengen naar het hier en nu.
Wat is meditatie?
Meditatie is een verzamelnaam voor talloze beoefeningen. Er bestaan letterlijk honderden vormen van meditatie, en niet allemaal hebben ze met mindfulness te maken.
Een mindful meditatie is een oefening die je traint om bewuster aanwezig te zijn bij wat er nu is â met een milde, wakkere aandacht.
Een voorbeeld is even stilstaan bij het contact van je lichaam met de stoel waarop je zit, of bij de sensatie van je ademhaling.
Er zijn ook niet-mindful meditaties â bijvoorbeeld visualisaties waarin je jezelf op een strand of in een bos verbeeldt. Zulke oefeningen kunnen ontspannend zijn, maar ze brengen je weg van de directe ervaring van dit moment. Vanuit mindfulnessperspectief zijn ze dus iets anders.
Hoe verhouden mindfulness en meditatie zich tot elkaar?
Je zou kunnen zeggen dat meditatie een vorm is van mindfulness-beoefening, maar niet de enige.
Mindfulness omvat ook het bewust aandachtig zijn in alledaagse handelingen â drinken van een glas water, wandelen, luisteren, eten.
Toch blijft meditatie een belangrijk fundament.
Je kunt het vergelijken met lichaamsbeweging: even met de hond wandelen is gezond, maar als je echt conditie wil opbouwen, moet je af en toe stevig sporten.
Zo helpt meditatie je om je âaandachtsspierâ diepgaand te trainen, zodat mindfulness in je dagelijks leven natuurlijker wordt.
De valkuil van meditatie (en van geen meditatie)
Sommige mensen denken dat ze zonder meditatie wel âmindful genoegâ zijn.
Dat kan tot op zekere hoogte kloppen â maar vaak blijft het dan oppervlakkiger.
Meditatie verdiept je beoefening, het maakt je aanwezigheid steviger, helderder, milder.
Omgekeerd kan meditatie zĂŠlf ook een valkuil worden.
Wanneer we vooral op zoek gaan naar prettige meditatieve ervaringen, kan meditatie een vorm van vlucht worden â en dat is precies het tegenovergestelde van mindfulness.
De kunst van het evenwicht
De kracht zit in de combinatie:
-
Gebruik meditatie als je gerichte training,
-
En laat mindfulness doorwerken in de gewone momenten van je dag.
Beide versterken elkaar. Je dagelijkse mindfulness maakt je meditatie dieper, en je meditatie helpt je om in het dagelijks leven bewuster aanwezig te blijven.
Tot slot
Mindfulness en meditatie zijn dus niet hetzelfde, maar ze zijn elkaars bondgenoten.
Meditatie verdiept je mindfulness, en mindfulness maakt je meditatie levend.
Wie bereid is om rustig te blijven oefenen â zonder haast, zonder druk â zal merken hoe deze beoefening langzaam maar zeker iets verandert in de manier waarop je leeft, kijkt en aanwezig bent.
Wil je dit zelf ervaren?
Op breathworks.be vind je regelmatig gratis kennismakingsmomenten, trainingen en verdiepingscursussen in Gent-Brugge.
Je bent van harte welkom om mindfulness te komen ontdekken.